అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం వల్ల హై బీపీ వస్తుందా? గుండె, కిడ్నీలపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది?

అధిక ఉప్పు వినియోగం వల్ల హై బీపీ, గుండె మరియు కిడ్నీలపై ప్రభావం.

మన రోజువారీ ఆహారంలో ఉప్పు ఒక ముఖ్యమైన భాగం. పప్పు, కూరలు, పచ్చళ్లు, చట్నీలు వంటి ఆహార పదార్థాలకు రుచిని అందించడంలో ఉప్పు కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే అవసరానికి మించి ఉప్పు తీసుకోవడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. ముఖ్యంగా అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure), గుండె సంబంధిత సమస్యలు, కిడ్నీ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

చాలామంది వంటల్లో వేసే ఉప్పు మాత్రమే తమ రోజువారీ ఉప్పు వినియోగమని భావిస్తారు. కానీ పచ్చళ్లు, పాపడ్లు, ప్యాకెట్ స్నాక్స్, ఇన్‌స్టంట్ ఫుడ్స్ వంటి వాటి ద్వారా కూడా శరీరంలోకి అధిక మొత్తంలో సోడియం చేరుతుంది.

అసలు ఉప్పు ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల రక్తపోటు ఎందుకు పెరుగుతుంది? దానిని ఎలా నియంత్రించుకోవాలి? ఈ విషయాలను తెలుసుకుందాం.

1. రోజుకు ఎంత ఉప్పు తీసుకోవాలి?

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మార్గదర్శకాల ప్రకారం పెద్దలు రోజుకు 2,000 మి.గ్రా కంటే తక్కువ సోడియం తీసుకోవాలి. ఇది సుమారు 5 గ్రాముల ఉప్పుకు సమానం.

భారతీయుల ఆహారపు అలవాట్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని ICMR-NIN కూడా రోజువారీ ఉప్పు వినియోగాన్ని గరిష్ఠంగా 5 గ్రాములకు పరిమితం చేయాలని సూచిస్తోంది.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ పరిమితి వంటల్లో వేసే ఉప్పుతో పాటు ప్యాక్ చేసిన ఆహార పదార్థాలు, ఇతర ఆహారాల ద్వారా లభించే ఉప్పు మొత్తానికి కూడా వర్తిస్తుంది.

2. అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం వల్ల బీపీ ఎందుకు పెరుగుతుంది?

ఉప్పులో సోడియం ఉంటుంది. శరీరంలో సోడియం స్థాయిలు ఎక్కువైనప్పుడు, శరీరం అదనపు నీటిని నిల్వ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

దీంతో రక్తంలో ద్రవ పరిమాణం పెరిగి రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఫలితంగా రక్తపోటు (Hypertension) పెరగవచ్చు.

ఇప్పటికే హై బీపీ ఉన్నవారిలో అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం రక్తపోటును మరింత పెంచవచ్చు. ముఖ్యంగా ఉప్పుకు సున్నితంగా స్పందించే వ్యక్తుల్లో ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు.

3. అధిక ఉప్పు వల్ల కిడ్నీలపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది?

మన శరీరంలోని వ్యర్థ పదార్థాలను బయటకు పంపించడంలో, శరీరంలో నీరు మరియు లవణాల సమతుల్యతను నిర్వహించడంలో కిడ్నీలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.

అధికంగా సోడియం తీసుకోవడం వల్ల కిడ్నీలపై అదనపు భారం పడుతుంది. దీర్ఘకాలంలో అధిక రక్తపోటు కిడ్నీలలోని సున్నితమైన రక్తనాళాలను దెబ్బతీసి వాటి పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చు.

అదేవిధంగా, కిడ్నీల పనితీరు తగ్గినప్పుడు రక్తపోటును నియంత్రించడం మరింత కష్టమవుతుంది. ఇలా హై బీపీ, కిడ్నీ సమస్యలు ఒకదానిపై మరొకటి ప్రభావం చూపవచ్చు.

4. అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం వల్ల గుండెకు వచ్చే ప్రమాదాలు ఏమిటి?

రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు గుండె రక్తాన్ని శరీరమంతా పంపించడానికి ఎక్కువ శ్రమించాల్సి వస్తుంది.

దీర్ఘకాలం పాటు బీపీ నియంత్రణలో లేకపోతే గుండెపై ఒత్తిడి పెరిగి వివిధ ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.

వీటిలో:

  • గుండెపోటు (Heart Attack) వచ్చే ప్రమాదం పెరగడం.

  • గుండె సంబంధిత వ్యాధుల ప్రమాదం పెరగడం.

  • పక్షవాతం (Stroke) వచ్చే అవకాశం పెరగడం.

  • కిడ్నీల పనితీరు దెబ్బతినడం.

అందువల్ల గుండె మరియు కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి రక్తపోటును నియంత్రించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

ఉప్పు వినియోగాన్ని తగ్గించుకోవడానికి పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు

1. వంటల్లో ఉప్పును తగ్గించండి:
కూరలు, పప్పులు తయారు చేసేటప్పుడు అవసరమైనంత మాత్రమే ఉప్పు ఉపయోగించండి. క్రమంగా ఉప్పు పరిమాణాన్ని తగ్గించే అలవాటు చేసుకోండి.

2. పచ్చళ్లు, అప్పడాలను పరిమితం చేయండి:
వీటిలో ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి తరచుగా తీసుకోకుండా పరిమితంగా తీసుకోండి.

3. తాజా ఆహారానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి:
ప్యాకెట్ ఫుడ్స్ కంటే తాజా కూరగాయలు, పండ్లు, ఇంట్లో తయారుచేసిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోండి.

4. ఫుడ్ లేబుల్స్ పరిశీలించండి:
ప్యాకెట్ ఆహార పదార్థాలు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు వాటిపై ఉన్న Sodium వివరాలను పరిశీలించండి. తక్కువ సోడియం ఉన్న వాటిని ఎంచుకోండి.

5. రుచికి ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగించండి:
ఉప్పు ఎక్కువగా వేయకుండా నిమ్మరసం, అల్లం, మిరియాలు, కొత్తిమీర వంటి సహజ పదార్థాలతో ఆహారానికి రుచిని పెంచుకోవచ్చు.

6. బయట ఆహారం తీసుకోవడం తగ్గించండి:
హోటల్ ఫుడ్స్, ఫాస్ట్ ఫుడ్స్‌లో ఉప్పు ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడం కష్టం. వీలైనంత వరకు ఇంటి ఆహారానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి.

హై బీపీ నియంత్రణకు ఉప్పు తగ్గించడం మాత్రమే సరిపోతుందా?

ఉప్పు తగ్గించడం రక్తపోటు నియంత్రణలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. అయితే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని కూడా అలవాటు చేసుకోవాలి.

  • రోజూ క్రమం తప్పకుండా శారీరక వ్యాయామం చేయండి.

  • అధిక బరువు ఉంటే వైద్యుల సూచనలతో తగ్గించుకోండి.

  • ఆకుకూరలు, కూరగాయలు, పండ్లు వంటి పోషకాహారాన్ని తీసుకోండి.

  • తగినంత నిద్రపోండి.

  • పొగాకు వినియోగానికి దూరంగా ఉండండి.

  • రక్తపోటును క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోండి.

  • వైద్యులు సూచించిన మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడండి.

ముఖ్య గమనిక: పొటాషియం కలిగిన ప్రత్యామ్నాయ ఉప్పును అందరూ ఉపయోగించకూడదు. ముఖ్యంగా కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నవారు లేదా శరీరంలో పొటాషియం స్థాయిని ప్రభావితం చేసే మందులు వాడేవారు వైద్యుల సలహా లేకుండా వీటిని ఉపయోగించకూడదు.

ఎప్పుడు వైద్యులను సంప్రదించాలి?

రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గుర్తించినప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. హై బీపీకి చాలాసార్లు స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు. అందువల్ల క్రమం తప్పకుండా బీపీ పరీక్షించుకోవడం ముఖ్యం.

క్రింది పరిస్థితుల్లో వైద్యులను సంప్రదించండి:

  • బీపీ రీడింగ్స్ పదేపదే ఎక్కువగా వస్తున్నప్పుడు.
  • ఇప్పటికే హై బీపీ ఉండి నియంత్రణలో లేనప్పుడు.
  • మధుమేహం (Diabetes) లేదా కిడ్నీ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నప్పుడు.
  • వైద్యులు సూచించిన మందులు వాడుతున్నప్పటికీ బీపీ నియంత్రణలో లేనప్పుడు.

బీపీ 180/120 mmHg కంటే ఎక్కువగా ఉంటే కనీసం ఒక నిమిషం తర్వాత మళ్లీ పరీక్షించండి. అదే స్థాయిలో ఉంటే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించండి. ఛాతినొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చూపులో మార్పు, బలహీనత లేదా మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసర వైద్య సేవలను సంప్రదించండి.

ముగింపు

ఉప్పు మన శరీరానికి అవసరమే. కానీ అవసరానికి మించి తీసుకోవడం వల్ల అధిక రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, కిడ్నీ సమస్యల ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

రోజువారీ ఆహారంలో ఉప్పును పరిమితం చేయడం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు పాటించడం, క్రమం తప్పకుండా బీపీ పరీక్షించుకోవడం ద్వారా అనేక ఆరోగ్య సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు.

మీ బీపీ తరచుగా ఎక్కువగా వస్తున్నట్లయితే లేదా మధుమేహం, కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నట్లయితే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించండి.

Suraksha Multi-Speciality Hospital – Jammikunta

WhatsApp Image 2025-03-22 at 16.24.31_d4b54d8b

Dr. K. Thirupathi

General Physician & Diabetologist