ప్రసవం తర్వాత వచ్చే మానసిక ఒత్తిడి (Postpartum Depression)
- January 2nd, 2026
- డాక్టర్ స్వర్ణలత గారు MS (OBG) – గైనకాలజిస్ట్ & ఆబ్స్టెట్రిషియన్ సురక్ష మల్టీ-స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, జమ్మికుంట
బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత తల్లికి కలిగే సంతోషం మాటల్లో చెప్పలేం. కానీ, ప్రతి ఏడుగురు తల్లులలో ఒకరికి ఆ సంతోషం వెనుక ఒక తెలియని భయం, బాధ నిశ్శబ్దంగా చేరుతాయి. దీనినే పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ (PPD) అంటారు. ఇది కేవలం అలసట లేదా ఒత్తిడి మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక తీవ్రమైన వైద్య పరిస్థితి. దీని గురించి అవగాహన పెంచుకోవడం ద్వారా తల్లిని మరియు బిడ్డను ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవచ్చు.
పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ అంటే ఏమిటి?
ప్రసవం తర్వాత వచ్చే తాత్కాలిక భావోద్వేగ మార్పులను (Baby Blues) దాటి, నెలల తరబడి వేధించే మానసిక స్థితిని PPD అంటారు. ఇది తల్లి ఆలోచనలను, రోజువారీ పనులను మరియు బిడ్డతో ఉండే అనుబంధాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ రకాలు
ప్రసవానంతర మానసిక సమస్యలు అందరిలో ఒకేలా ఉండవు. ఇవి ప్రధానంగా మూడు రకాలు:
బేబీ బ్లూస్ (Baby Blues): ఇది చాలా సాధారణం. ప్రసవం తర్వాత 80% మంది మహిళల్లో కనిపిస్తుంది. కొద్దిపాటి ఏడుపు, చిరాకు కలిగి రెండు వారాల్లోనే తగ్గిపోతుంది.
పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ (PPD): ఇది మరింత తీవ్రమైనది. దాదాపు 15% మంది తల్లులలో ఇది కనిపిస్తుంది. చికిత్స లేకపోతే నెలల తరబడి కొనసాగవచ్చు.
పోస్ట్పార్టమ్ సైకోసిస్ (Psychosis): ఇది చాలా అరుదు (1,000 మందిలో ఒకరికి వస్తుంది), కానీ అత్యవసర వైద్య చికిత్స అవసరమయ్యే ప్రమాదకర స్థితి.
పోస్ట్పార్టమ్ OCD & PTSD: బిడ్డకు ఏదో జరుగుతుందనే భయం, అదుపులేని ఆలోచనలు లేదా ప్రసవ సమయంలో కలిగిన వేదన వల్ల వచ్చే మానసిక సమస్యలు.
ఈ సమస్యకు ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి? (Causes)
ఈ సమస్య రావడానికి ఏదో ఒక కారణం అని చెప్పలేం, పలు అంశాల కలయిక వల్ల ఇది వస్తుంది:
హార్మోన్ల మార్పులు: ప్రసవం జరిగిన వెంటనే శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ మరియు ప్రొజెస్టెరాన్ స్థాయిలు ఒక్కసారిగా పడిపోవడం వల్ల మెదడులోని రసాయనాలపై ప్రభావం పడుతుంది.
నిద్రలేమి: కొత్తగా పుట్టిన బిడ్డను చూసుకోవడంలో రాత్రంతా నిద్ర లేకపోవడం వల్ల తీవ్రమైన ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
శారీరక అలసట: డెలివరీ తర్వాత శరీరం కోలుకోవడానికి సమయం పడుతుంది. ఈ క్రమంలో కలిగే నొప్పులు, నీరసం మానసిక స్థితిని దెబ్బతీస్తాయి.
మానసిక ఆందోళన: తల్లిగా బాధ్యతలను సరిగ్గా నిర్వర్తించగలనా లేదా అనే భయం.
గమనించాల్సిన లక్షణాలు (Symptoms)
నిరంతరం విచారంగా ఉండటం లేదా కారణం లేకుండా ఏడవడం.
బిడ్డతో అనుబంధం (Bonding) పెంచుకోవడంలో ఇబ్బంది పడటం.
కుటుంబ సభ్యులకు మరియు స్నేహితులకు దూరంగా ఉండాలని అనిపించడం.
ఆకలి మందగించడం లేదా అతిగా తినడం.
విపరీతమైన కోపం, చిరాకు మరియు ఏ విషయంపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం.
తనకు తాను హాని చేసుకోవాలనే ఆలోచనలు రావడం.
పరిష్కార మార్గాలు - డాక్టర్ సూచనలు:
సహాయం కోరండి: ఇంటి పనుల్లో లేదా బిడ్డను చూసుకోవడంలో కుటుంబ సభ్యుల లేదా స్నేహితుల సహాయం తీసుకోవడానికి సంకోచించకండి.
మనసు విప్పి మాట్లాడండి: మీ బాధను, మీ భయాలను మీ భర్తతో లేదా సన్నిహితులతో పంచుకోండి.
విశ్రాంతి తీసుకోండి: బిడ్డ నిద్రపోయినప్పుడల్లా మీరు కూడా నిద్రపోవడానికి ప్రయత్నించండి. తగినంత విశ్రాంతి మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుతుంది.
ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం: మంచి పోషకాహారం తీసుకోవడం వల్ల శరీరానికి శక్తి అందడమే కాకుండా హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతినకుండా ఉంటుంది.
వృత్తిపరమైన చికిత్స: లక్షణాలు తీవ్రంగా ఉంటే కౌన్సెలింగ్ (Therapy) లేదా డాక్టర్ సూచించిన మేరకు మందులు వాడటం చాలా అవసరం.
ముగింపు
పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ అనేది ఒక అనారోగ్యం మాత్రమే, అది మీ బలహీనత కాదు. సరైన చికిత్స, కౌన్సెలింగ్ మరియు కుటుంబ సభ్యుల ప్రేమతో దీని నుండి త్వరగా కోలుకోవచ్చు. తల్లులు ఆరోగ్యంగా ఉంటేనే బిడ్డ మరియు కుటుంబం సంతోషంగా ఉంటుంది.
పోస్ట్పార్టమ్ డిప్రెషన్ అనేది చికిత్సతో నయం అయ్యే సమస్య. దీనిని దాచడం వల్ల తల్లికే కాకుండా బిడ్డకు కూడా ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. కాబట్టి, పైన చెప్పిన లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
మరింత సమాచారం లేదా కన్సల్టేషన్ కోసం సంప్రదించండి: డాక్టర్ స్వర్ణలత గారు గైనకాలజిస్ట్ & ఆబ్స్టెట్రిషియన్ సురక్ష మల్టీ-స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, జమ్మికుంట. తల్లి ఆరోగ్యం – పండంటి భవిష్యత్తు.
Post Tags :
Dr. K. Swarnalatha
Gynecologist & Infertility Specialist. MBBS, MS (OBG)
