రక్తంలో ప్లేట్లెట్స్ (Platelets) తగ్గడం అనేది ఈ రోజుల్లో చాలా మందిని ఆందోళనకు గురిచేసే అంశం. జమ్మికుంటలోని సురక్ష హాస్పిటల్ తరపున, మీ ఆరోగ్యం పట్ల అవగాహన కోసం డాక్టర్ తిరుపతి గారు అందిస్తున్న సమగ్ర సమాచారం ఇది.
ప్లేట్లెట్స్ (వీటిని శాస్త్రీయంగా థ్రోంబోసైట్స్ అంటారు) మన రక్తంలోని చిన్న కణాలు. మన శరీరానికి ఎక్కడైనా గాయం అయినప్పుడు రక్తం కారకుండా గడ్డకట్టేలా చేయడం వీటి ప్రధాన పని. సాధారణంగా ఒక ఆరోగ్యవంతుడి రక్తంలో ప్లేట్లెట్స్ సంఖ్య 1,50,000 నుండి 4,50,000 (పర్ మైక్రోలీటర్) వరకు ఉండాలి.
రక్తంలో ప్లేట్లెట్స్ తగ్గడానికి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు:
వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు: డెంగ్యూ, మలేరియా, హెపటైటిస్ మరియు HIV వంటివి.
ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు: శరీరం పొరపాటున తన సొంత కణాలను నాశనం చేయడం (ఉదా: లూపస్).
ఎముక మజ్జ సమస్యలు: రక్త కణాల ఉత్పత్తి తగ్గిపోవడం (లుకేమియా, ఎనీమియా వంటివి).
మందుల ప్రభావం: కొన్ని రకాల యాంటీబయాటిక్స్ లేదా కీమోథెరపీ మందులు.
పోషకాహార లోపం: విటమిన్ B12, ఫోలేట్ లేదా ఐరన్ తక్కువగా ఉండటం.
మద్యపానం: అతిగా మద్యం సేవించడం వల్ల ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది.
చిన్న దెబ్బ తగిలినా శరీరంపై నీలి మచ్చలు రావడం.
చిగుళ్ల నుండి లేదా ముక్కు నుండి రక్తం కారడం.
గాయాలు అయినప్పుడు రక్తం త్వరగా ఆగకపోవడం.
మలం లేదా మూత్రంలో రక్తం పడటం.
మహిళల్లో నెలసరి సమయంలో రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉండటం.
తీవ్రమైన నీరసం మరియు అలసట.
జీవనశైలిలో మరియు ఆహారంలో చిన్న మార్పుల ద్వారా వీటిని మెరుగుపరచుకోవచ్చు:
సరైన ఆహారం: విటమిన్ B12, సి, డి మరియు ఫోలేట్ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవాలి.
హైడ్రేషన్: తగినంత నీరు, కొబ్బరి నీళ్లు మరియు తాజా పండ్ల రసాలు తాగాలి.
విశ్రాంతి: శరీరం తిరిగి కోలుకోవడానికి తగినంత నిద్ర అవసరం.
ఒత్తిడి తగ్గించుకోవడం: యోగా లేదా ధ్యానం చేయడం వల్ల కోలుకునే ప్రక్రియ వేగవంతం అవుతుంది.
బొప్పాయి: బొప్పాయి పండు మరియు ఆకు రసం ప్లేట్లెట్స్ పెంచడంలో అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి.
దానిమ్మ: ఇందులో ఐరన్ మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్ పుష్కలంగా ఉంటాయి.
ఆకుకూరలు: ముఖ్యంగా పాలకూరలో విటమిన్ ‘కె’ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
సిట్రస్ ఫ్రూట్స్: నిమ్మ, నారింజ వంటివి రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి.
బీట్రూట్ & క్యారెట్: రక్తాన్ని శుద్ధి చేసి ఉత్పత్తిని పెంచుతాయి.
ప్రోటీన్ ఆహారం: చేపలు, గుడ్లు మరియు చికెన్ శరీర కణాల మరమ్మతుకు తోడ్పడతాయి.
ప్లేట్లెట్స్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ క్రింది వాటిని నివారించాలి:
మద్యపానం: ఇది ప్లేట్లెట్స్ ఉత్పత్తిని దెబ్బతీస్తుంది.
ఆర్టిఫీషియల్ స్వీటెనర్స్: ప్రాసెస్ చేసిన చక్కెర పదార్థాలు.
జంక్ ఫుడ్: నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు శరీరంలో ఇన్ఫ్లమేషన్ పెంచుతాయి.
ప్లేట్లెట్స్ మరీ ఎక్కువగా తగ్గితే (50,000 లోపు) శరీర అంతర్గత భాగాల్లో రక్తస్రావం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు కీమోథెరపీ తీసుకునేవారు దీనిపై మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
తీవ్రమైన రక్తస్రావం, జ్వరం తగ్గకపోవడం లేదా విపరీతమైన నీరసం ఉన్నప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా డాక్టర్ను కలవాలి. రక్తం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో ప్లేట్లెట్ ట్రాన్స్ఫ్యూషన్ అవసరం పడవచ్చు.
తక్కువ స్థాయిలో (Mild) ప్లేట్లెట్స్ తగ్గినప్పుడు పోషకాహారం బాగా సహాయపడుతుంది. కానీ, డెంగ్యూ వంటి తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్నప్పుడు లేదా ప్లేట్లెట్స్ వేగంగా పడిపోతున్నప్పుడు మాత్రం ఆహారంతో పాటు కచ్చితంగా వైద్య చికిత్స అవసరం.
ఇది ప్లేట్లెట్స్ తగ్గడానికి గల కారణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సాధారణంగా సరైన చికిత్స మరియు ఆహారం తీసుకుంటే, కొన్ని రోజుల నుండి రెండు వారాల వ్యవధిలో ప్లేట్లెట్స్ సంఖ్య సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటుంది.
అవును, కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం బొప్పాయి ఆకు రసం ప్లేట్లెట్స్ ఉత్పత్తిని ప్రేరేపిస్తుందని తేలింది. ముఖ్యంగా డెంగ్యూ జ్వరం సమయంలో ఇది ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది. అయితే, దీనిని డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో తగిన మోతాదులో మాత్రమే తీసుకోవాలి.
తీవ్రమైన రక్తస్రావం, జ్వరం తగ్గకపోవడం లేదా విపరీతమైన నీరసం ఉన్నప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా డాక్టర్ను కలవాలి. రక్తం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో ప్లేట్లెట్ ట్రాన్స్ఫ్యూషన్ అవసరం పడవచ్చు.
ప్లేట్లెట్స్ తగ్గడం అనేది నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని ఆరోగ్య సమస్య. సరైన ఆహారం మరియు వైద్య పర్యవేక్షణ ఉంటే దీని నుండి త్వరగా కోలుకోవచ్చు. మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నా లేదా ప్లేట్లెట్స్ కౌంట్ గురించి ఆందోళనగా ఉన్నా, మా నిపుణులను సంప్రదించండి.
🏥 సురక్ష హాస్పిటల్ (Suraksha Hospital) 👨⚕️ డాక్టర్ కె. తిరుపతి (General Physician & Diabetologist) 📍 చిరునామా: జమ్మికుంట, తెలంగాణ.
General Physician & Diabetologist
Suraksha Multi-Speciality Hospital is committed to providing advanced, compassionate, and patient-centered healthcare. With expert doctors and modern facilities, we ensure quality treatment for all.
Expert care with advanced technology for patient-focused treatment.
