నెలసరి సమయంలో అధిక రక్తస్రావం (Menorrhagia): కారణాలు, నివారణ
- 8th February 2026
- డా. కె. స్వర్ణలత గారి సూచనలు (గైనకాలజిస్ట్ & ఇన్ఫర్టిలిటీ స్పెషలిస్ట్)
నెలసరి (Periods) అనేది ప్రతి మహిళ జీవితంలో ఒక సహజ ప్రక్రియ. అయితే, కొందరికి ఈ సమయంలో రక్తస్రావం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీనినే వైద్య భాషలో ‘మెనోరేజియా’ (Menorrhagia) అని పిలుస్తారు. ఈ సమస్య వల్ల కేవలం శారీరక ఇబ్బందులే కాకుండా, మానసిక ఆందోళన కూడా పెరుగుతుంది.
జమ్మికుంటలోని సురక్ష హాస్పిటల్ (Suraksha Hospital) ప్రసూతి మరియు గైనకాలజీ నిపుణులు డాక్టర్ స్వర్ణలత గారు అధిక రక్తస్రావం వెనుక ఉన్న కారణాలు మరియు దానికి గల చికిత్సల గురించి వివరిస్తున్నారు.
అధిక రక్తస్రావం అని ఎలా గుర్తించాలి?
గంట గంటకూ ప్యాడ్ లేదా టాంపాన్ మార్చాల్సి రావడం.
రక్తస్రావం నియంత్రణ కోసం ఒకేసారి రెండు ప్యాడ్లను ఉపయోగించడం.
నెలసరి 7 రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగడం.
పెద్ద పరిమాణంలో రక్తపు గడ్డలు (Blood Clots) పడటం.
రాత్రి వేళల్లో కూడా ప్యాడ్స్ మార్చడానికి నిద్ర లేవాల్సి రావడం.
ముఖ్యమైన కారణాలు
హార్మోన్ల అసమతుల్యత: ఈస్ట్రోజెన్ మరియు ప్రొజెస్టిరాన్ హార్మోన్ల మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతింటే గర్భాశయ పొర ఎక్కువగా పెరిగి రక్తస్రావం పెరుగుతుంది.
ఫైబ్రాయిడ్స్ మరియు పాలిప్స్: గర్భాశయంలో పెరిగే ప్రమాదకరం కాని గడ్డలు.
అడెనోమయోసిస్ (Adenomyosis): గర్భాశయ లోపలి పొర కణజాలం గర్భాశయ కండరాల గోడలోకి పెరగడం వల్ల తీవ్రమైన నొప్పి, రక్తస్రావం కలుగుతాయి.
PCOS మరియు ఎండోమెట్రియోసిస్: హార్మోన్ల లోపాలు మరియు గర్భాశయ కణజాలం బయట పెరగడం.
ఐ.యు.డి (IUD): హార్మోన్ లేని కొన్ని రకాల కాపర్-టి వంటి సాధనాలు వాడినప్పుడు కూడా రక్తస్రావం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు: థైరాయిడ్ లోపాలు, కిడ్నీ లేదా కాలేయ సంబంధిత సమస్యలు, మరియు రక్తం గడ్డకట్టడంలో లోపాలు (Bleeding Disorders).
జీవనశైలిలో మార్పులు - నివారణ
డాక్టర్ స్వర్ణలత గారి సూచన ప్రకారం కొన్ని చిన్న మార్పులతో ఈ సమస్యను మేనేజ్ చేయవచ్చు:
ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారం: రక్తస్రావం వల్ల కలిగే రక్తహీనతను తగ్గించడానికి పాలకూర, బీట్రూట్, మాంసం, పప్పుధాన్యాలు తీసుకోవాలి.
విటమిన్ C: ఐరన్ శరీరానికి బాగా పట్టాలంటే ఆరెంజ్, నిమ్మ వంటి విటమిన్ C ఉన్న పండ్లు తినాలి.
వ్యాయామం & ఒత్తిడి తగ్గింపు: యోగా మరియు ధ్యానం చేయడం వల్ల హార్మోన్లు సమతుల్యంగా ఉంటాయి.
పీరియడ్ ట్రాకింగ్: మీ నెలసరి తేదీలు మరియు రక్తస్రావం తీవ్రతను ఒక యాప్ లేదా క్యాలెండర్లో నోట్ చేసుకోవడం వల్ల డాక్టర్కు వివరించడం సులభమవుతుంది.
ఎప్పుడు డాక్టర్ను సంప్రదించాలి?
అప్పుడప్పుడు రక్తస్రావం కొంచెం అటుఇటుగా ఉండటం సహజమే. కానీ ఈ కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే సురక్ష హాస్పిటల్ నిపుణులను సంప్రదించాలి:
తీవ్రమైన నీరసం, అలసట మరియు ఆయాసం (ఇది రక్తహీనతకు సంకేతం కావచ్చు).
నెలసరి క్రమంలో ఆకస్మిక మార్పులు.
అధిక రక్తస్రావంతో పాటు భరించలేనంత కడుపు నొప్పి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, యోగా, ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారం మరియు తగినంత నీరు తాగడం ద్వారా కొంతవరకు ఉపశమనం పొందవచ్చు. అయితే లక్షణాలు తగ్గకపోతే తప్పనిసరిగా డాక్టర్ను సంప్రదించాలి.
అవును. PCOS వల్ల కలిగే హార్మోన్ల అసమతుల్యత గర్భాశయ పొర మందంగా పెరిగేలా చేస్తుంది, దీనివల్ల నెలసరి సమయంలో రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఖచ్చితంగా. థైరాయిడ్ గ్రంధి పనితీరు మందగిస్తే (Hypothyroidism), పీరియడ్స్ క్రమం తప్పడం లేదా రక్తస్రావం అతిగా అవ్వడం జరుగుతుంది. థైరాయిడ్కు సరైన చికిత్స తీసుకుంటే పీరియడ్స్ మళ్ళీ క్రమబద్ధీకరించబడతాయి.
ఆకుకూరలు, ఖర్జూరాలు, పప్పుధాన్యాలు వంటి ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహార పదార్థాలు శరీరానికి శక్తినిస్తాయి మరియు రక్తహీనతను తగ్గిస్తాయి
ముగింపు
అధిక రక్తస్రావం అనేది మీరు మౌనంగా భరించాల్సిన సమస్య కాదు. సరైన సమయంలో సరైన సలహా తీసుకుంటే దీనిని సులభంగా అధిగమించవచ్చు. మీకు ఇలాంటి ఇబ్బందులు ఉన్నట్లయితే, నిర్లక్ష్యం చేయకుండా జమ్మికుంటలోని సురక్ష హాస్పిటల్లో డాక్టర్ స్వర్ణలత గారిని కలిసి వ్యక్తిగత చికిత్స పొందండి.
మీ ఆరోగ్యం మీ చేతుల్లోనే ఉంది!
Post Tags :
Dr. K. Swarnalatha
Gynecologist & Infertility Specialist. MBBS, MS (OBG)
